สำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ระบุว่า การเร่งเปลี่ยนการใช้พลังงานในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไปสู่ไฟฟ้า อาจเป็นเครื่องมือสำคัญในการลดความเสี่ยงจากการนำเข้าน้ำมันและก๊าซ ประเด็นนี้เกี่ยวข้องกับไทยโดยตรง เพราะภูมิภาคกำลังใช้พลังงานมากขึ้น ขณะที่ความผันผวนจากตลาดตะวันออกกลางยังส่งผลต่อราคาพลังงานและต้นทุนธุรกิจ
บทวิเคราะห์ของ IEA เผยแพร่วันที่ 23 มิถุนายน 2026 ระบุว่า ความต้องการพลังงานของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เพิ่มขึ้นราว 40% ตั้งแต่ปี 2015 ส่วนความต้องการไฟฟ้าโตเร็วกว่า โดยเพิ่มในอัตราประมาณสองเท่าของการใช้พลังงานโดยรวม
ตัวเลขสำคัญจาก IEA
| ประเด็น | ข้อมูลจาก IEA |
| ความต้องการพลังงานภูมิภาค | เพิ่มขึ้นราว 40% ตั้งแต่ปี 2015 |
| สัดส่วนเชื้อเพลิงฟอสซิลต่อการเติบโตของพลังงาน | มากกว่า 70% ของการเติบโตช่วงที่ผ่านมา |
| น้ำมันต่อการใช้พลังงานรวม | เกือบครึ่งหนึ่งของการใช้พลังงานทั้งหมด |
| น้ำมันดิบนำเข้าจากตะวันออกกลางก่อนวิกฤต | ราว 60% ของการนำเข้าน้ำมันดิบในภูมิภาค |
| ก๊าซธรรมชาตินำเข้าจากตะวันออกกลางก่อนวิกฤต | ราวหนึ่งในสามของการนำเข้าก๊าซธรรมชาติ |
| แนวโน้มนำเข้าน้ำมันปี 2035 ภายใต้นโยบายปัจจุบัน | อาจคิดเป็นราว 80% ของความต้องการน้ำมัน |
ทำไมการใช้ไฟฟ้าถึงโยงกับความมั่นคงพลังงาน
IEA มองว่าความเสี่ยงหลักของอาเซียนไม่ได้อยู่ที่ความต้องการพลังงานเพิ่มอย่างเดียว แต่อยู่ที่การพึ่งพาเชื้อเพลิงนำเข้าในช่วงที่ตลาดโลกผันผวน หากภาคขนส่ง อาคาร และอุตสาหกรรมบางส่วนเปลี่ยนมาใช้ไฟฟ้าได้มากขึ้น ภูมิภาคจะมีทางเลือกด้านพลังงานเพิ่ม โดยเฉพาะเมื่อผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนและแหล่งในประเทศมากขึ้น
สำหรับไทย ประเด็นนี้โยงกับต้นทุนค่าไฟ ราคาน้ำมัน การลงทุนรถยนต์ไฟฟ้า โครงข่ายไฟฟ้า และแผนพลังงานระยะยาว เพราะการเปลี่ยนผ่านไม่ได้หมายถึงซื้อรถ EV มากขึ้นเท่านั้น แต่รวมถึงระบบชาร์จ เสถียรภาพโครงข่าย แบตเตอรี่ และกติกาที่ทำให้ไฟฟ้าสะอาดแข่งขันได้จริง
ผลกระทบต่อธุรกิจและครัวเรือนไทย
- ต้นทุนพลังงาน: หากลดการพึ่งพาน้ำมันนำเข้าได้ ความผันผวนของราคาน้ำมันโลกอาจส่งผ่านมายังต้นทุนขนส่งน้อยลงในระยะยาว
- การลงทุน: กลุ่มไฟฟ้า พลังงานหมุนเวียน ระบบกักเก็บพลังงาน และโครงสร้างพื้นฐานชาร์จยังเป็นธีมที่ต้องจับตา
- นโยบายรัฐ: ความเร็วของการเปลี่ยนผ่านขึ้นกับแผนไฟฟ้า กฎตลาดไฟฟ้า และมาตรการสนับสนุนภาคขนส่งกับอุตสาหกรรม
- ผู้บริโภค: ทางเลือกอย่าง EV หรืออุปกรณ์ไฟฟ้าประสิทธิภาพสูงจะคุ้มค่าขึ้นเมื่อค่าไฟ โครงข่าย และบริการหลังการขายพร้อมกว่าเดิม
คำถามที่พบบ่อย
IEA คือหน่วยงานอะไร?
IEA หรือ International Energy Agency เป็นองค์กรระหว่างประเทศที่วิเคราะห์นโยบายพลังงาน ความมั่นคงพลังงาน และการเปลี่ยนผ่านพลังงานของประเทศต่าง ๆ
บทวิเคราะห์นี้เกี่ยวกับไทยอย่างไร?
ไทยอยู่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเผชิญโจทย์เดียวกันเรื่องต้นทุนพลังงานนำเข้า ความมั่นคงไฟฟ้า และการลงทุนพลังงานสะอาด
การเร่งใช้ไฟฟ้าหมายถึงอะไร?
หมายถึงการเปลี่ยนกิจกรรมที่เคยใช้เชื้อเพลิงโดยตรง เช่น น้ำมันในขนส่ง หรือเชื้อเพลิงบางส่วนในอุตสาหกรรม ไปใช้ไฟฟ้าแทน โดยต้องพัฒนาแหล่งผลิตและโครงข่ายควบคู่กัน
ตัวเลข 80% หมายถึงอะไร?
IEA ระบุว่าภายใต้นโยบายปัจจุบัน ภูมิภาคอาจต้องนำเข้าน้ำมันคิดเป็นราว 80% ของความต้องการน้ำมันในปี 2035
ควรจับตาอะไรต่อ?
จับตาแผนพลังงานชาติ แผนโครงข่ายไฟฟ้า การลงทุนพลังงานหมุนเวียน และมาตรการที่ทำให้การใช้ไฟฟ้าในขนส่งกับอุตสาหกรรมเกิดขึ้นได้จริง
