กรมสรรพากรออกคำสั่งใหม่ 2 ฉบับเกี่ยวกับการงดหรือลดเบี้ยปรับภาษี โดยคำสั่ง ท.ป. 369/2569 วางหลักเกณฑ์ใหม่ และ ท.ป. 370/2569 กำหนดอำนาจเจ้าหน้าที่ที่ใช้พิจารณา จุดที่ผู้ประกอบการต้องอ่านคือกรณีภาษีมูลค่าเพิ่ม หากยื่นแบบและชำระหลังพ้นกำหนดโดยยังไม่ได้รับหนังสือเตือนหรือเรียกตรวจสอบโดยตรง อัตราเบี้ยปรับที่ต้องเสียอาจลดเหลือ 2%, 5%, 10% หรือ 20% ของเบี้ยปรับตามกฎหมาย ขึ้นกับจำนวนวันที่ชำระล่าช้า
คำสั่งทั้งสองเผยแพร่บนเว็บไซต์กรมสรรพากรในหมวดกฎหมายใหม่ วันที่ 6 กรกฎาคม 2569 และอ้างคำสั่งลงวันที่ 2 กรกฎาคม 2569 ประเด็นนี้เกี่ยวกับผู้เสียภาษีเงินได้ ภาษีมูลค่าเพิ่ม และภาษีธุรกิจเฉพาะ โดยเฉพาะ SMEs และผู้ประกอบการ VAT ที่ต้องจัดการแบบ ภ.พ.30, ภ.พ.36 หรือกรณีจดทะเบียน VAT ล่าช้า
สาระสำคัญของคำสั่ง ท.ป. 369/2569
คำสั่ง ท.ป. 369/2569 แก้ไขหลักเกณฑ์เดิมของคำสั่ง ท.ป. 81/2542 ว่าด้วยการงดหรือลดเบี้ยปรับหรือเงินเพิ่มภาษีเงินได้ ภาษีมูลค่าเพิ่ม และภาษีธุรกิจเฉพาะ เงื่อนไขหลักยังยึดแนวทางว่า เจ้าพนักงานประเมินจะพิจารณางดหรือลดเบี้ยปรับได้เมื่อเห็นว่าผู้เสียภาษีไม่มีเจตนาหลีกเลี่ยงภาษี และให้ความร่วมมือในการตรวจสอบไต่สวนด้วยดี
คำสั่งยังกำหนดให้ผู้ที่จะต้องเสียเบี้ยปรับทำคำร้องเป็นหนังสือต่อเจ้าพนักงานประเมิน เว้นแต่กรณีอธิบดีกรมสรรพากรเห็นสมควรสั่งงดหรือลดโดยไม่ต้องมีคำร้องได้ หากได้รับหนังสือแจ้งการประเมินแล้ว ต้องใช้ช่องทางอุทธรณ์ตามกฎหมายต่อไป
กรณี VAT ยื่นช้าโดยยังไม่ถูกเตือน: อัตราลดตามช่วงเวลา
ส่วนที่กระทบผู้ประกอบการมาก คือการลดเบี้ยปรับตามมาตรา 89 สำหรับภาษีมูลค่าเพิ่ม กรณียื่นแบบและชำระภาษีพร้อมกันโดยยังไม่ได้รับคำเตือนหรือคำเรียกตรวจสอบไต่สวนโดยตรงเป็นหนังสือ คำสั่งกำหนดอัตราเบี้ยปรับหลังลดไว้ตามช่วงเวลาชำระดังนี้
| เวลาชำระหลังพ้นกำหนด | เบี้ยปรับหลังลด | กลุ่มที่ควรเช็ก |
|---|---|---|
| ภายใน 15 วัน | 2% ของเบี้ยปรับตามกฎหมาย | ผู้ยื่น VAT ช้าแต่รีบแก้ไขเอง |
| เกิน 15 วัน แต่ไม่เกิน 30 วัน | 5% ของเบี้ยปรับตามกฎหมาย | กิจการที่พบข้อผิดพลาดหลังปิดรอบบัญชี |
| เกิน 30 วัน แต่ไม่เกิน 60 วัน | 10% ของเบี้ยปรับตามกฎหมาย | ผู้ประกอบการที่ต้องปรับเอกสารภาษีซื้อ/ภาษีขาย |
| เกิน 60 วัน | 20% ของเบี้ยปรับตามกฎหมาย | กรณีแก้ไขล่าช้าแต่ยังไม่ถูกเรียกตรวจโดยตรง |
ถ้ามีหนังสือแจ้งให้ยื่นแบบ ภ.พ.71 หรือแบบนำส่ง และผู้เสียภาษีมายื่นพร้อมชำระตามกำหนดในหนังสือ ให้เสีย 40% ของเบี้ยปรับ แต่ถ้าพ้นกำหนดในหนังสือ ให้เสีย 50% ของเบี้ยปรับ ส่วนกรณีเจ้าพนักงานตรวจพบและบันทึกความผิดแล้ว อัตราที่ระบุในคำสั่งอยู่ที่ 40% หรือ 50% ตามเงื่อนไข เช่น ความผิดเกิดภายในหนึ่งปีนับแต่เป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนหรือไม่
จดทะเบียน VAT ช้า หรือยังไม่ได้จดทะเบียน มีเกณฑ์เฉพาะ
คำสั่งเพิ่มข้อ 5/1 สำหรับกรณีประกอบกิจการโดยไม่ได้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม หากผู้มีหน้าที่เสียภาษียื่นคำขอจดทะเบียน VAT ภายใน 30 วันนับแต่วันที่มูลค่าฐานภาษีเกินเกณฑ์กิจการขนาดย่อม และยื่นแบบพร้อมชำระภาษีมูลค่าเพิ่ม คำสั่งระบุให้งดเบี้ยปรับตามกฎหมาย
แต่ถ้าจดทะเบียนเกินกำหนด หรือไม่ได้ยื่นคำขอจดทะเบียนเพราะเลิกประกอบกิจการแล้ว และต่อมายื่นแบบพร้อมชำระ VAT โดยไม่ได้รับคำเตือนหรือคำเรียกตรวจสอบโดยตรงเป็นหนังสือ จะใช้อัตรา 2%, 5%, 10% และ 20% ตามช่วง 15-30-60 วันเช่นกัน หากเจ้าพนักงานตรวจพบและบันทึกความผิดแล้ว ให้เสีย 40% ของเบี้ยปรับตามที่คำสั่งกำหนด
ท.ป. 370/2569 กำหนดใครมีอำนาจสั่งงดหรือลดเบี้ยปรับ
คำสั่ง ท.ป. 370/2569 ยกเลิกคำสั่ง ท.ป. 121/2545 และ ท.ป. 140/2547 แล้วมอบหมายอำนาจให้หลายระดับ เช่น ผู้อำนวยการกองตรวจสอบภาษีกลาง กองบริหารภาษีธุรกิจขนาดใหญ่ สรรพากรภาค สรรพากรพื้นที่ และสรรพากรอำเภอ สั่งงดหรือลดเบี้ยปรับตามหลักเกณฑ์ที่อธิบดีกรมสรรพากรกำหนด
สำหรับการสั่งนอกเหนือหลักเกณฑ์ คำสั่งกำหนดเพดานตามระดับผู้มีอำนาจ เช่น กองตรวจสอบภาษีกลางและกองบริหารภาษีธุรกิจขนาดใหญ่ไม่เกิน 2,000,000 บาท สรรพากรภาคไม่เกิน 1,000,000 บาท และสรรพากรพื้นที่ไม่เกิน 500,000 บาท ในกรณีคำร้องของดหรือลดเบี้ยปรับที่มีจำนวนเบี้ยปรับเต็มอัตราตามกฎหมาย
ผู้ประกอบการควรทำอะไรทันที
- เช็กแบบภาษีที่ยื่นล่าช้า โดยเฉพาะ VAT ภ.พ.30, ภ.พ.36 และภาษีธุรกิจเฉพาะ
- รีบยื่นแบบและชำระภาษีหากพบว่าพ้นกำหนด เพราะช่วง 15, 30 และ 60 วันมีผลต่ออัตราเบี้ยปรับหลังลด
- เก็บหลักฐานว่าแก้ไขเองก่อนถูกเตือนหรือเรียกตรวจสอบโดยตรงเป็นหนังสือ
- หากได้รับหนังสือแจ้งการประเมินแล้ว ให้ดูขั้นตอนอุทธรณ์ ไม่ควรใช้วิธีตีความเอง
- ให้ผู้ทำบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีตรวจข้อความในคำสั่งจริงก่อนตัดสินใจยื่นคำร้อง
สำหรับกำหนดยื่นแบบรายเดือนที่กำลังใกล้ถึง ดูประกอบได้ที่บทความ ปฏิทินภาษีกรกฎาคม 2569 และผู้มีรายได้ที่ต้องยื่นครึ่งปีอ่านต่อได้ที่ ยื่นภาษีครึ่งปี 2569 ภ.ง.ด.94
FAQ: คำถามที่พบบ่อย
คำสั่งนี้ทำให้ไม่ต้องเสียเบี้ยปรับทุกกรณีหรือไม่?
ไม่ใช่ คำสั่งกำหนดหลักเกณฑ์งดหรือลดเบี้ยปรับในบางกรณี โดยยังต้องดูเจตนา ความร่วมมือในการตรวจสอบ ระยะเวลาชำระ และสถานะว่าถูกเตือนหรือถูกตรวจพบแล้วหรือไม่
ถ้ายื่น VAT ช้าภายใน 15 วัน ต้องเสียเท่าไร?
ตามคำสั่ง ท.ป. 369/2569 กรณียื่นแบบและชำระ VAT พร้อมกันโดยยังไม่ได้รับคำเตือนหรือคำเรียกตรวจสอบโดยตรงเป็นหนังสือ ให้เสีย 2% ของเบี้ยปรับตามกฎหมาย
ถ้าถูกเจ้าหน้าที่ตรวจพบแล้ว ยังได้ลดหรือไม่?
ยังมีเกณฑ์ให้พิจารณาในบางกรณี แต่เงื่อนไขเข้มขึ้น เช่นคำสั่งระบุอัตรา 40% หรือ 50% ของเบี้ยปรับตามลักษณะความผิดและระยะเวลาหลังจดทะเบียน VAT
คำสั่งมีผลเมื่อไร?
คำสั่ง ท.ป. 369/2569 ระบุให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันออกคำสั่ง ส่วน ท.ป. 370/2569 ระบุให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ลงในคำสั่ง โดยทั้งสองฉบับสั่ง ณ วันที่ 2 กรกฎาคม 2569
บทความนี้ใช้แทนคำปรึกษาภาษีได้ไหม?
ไม่ได้ บทความนี้สรุปข่าวและประเด็นสำคัญจากคำสั่งทางการ ผู้ประกอบการควรตรวจเอกสารต้นฉบับและปรึกษาผู้ทำบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีในกรณีเฉพาะของกิจการ
เอกสารประกาศ
- คำสั่งกรมสรรพากร ท.ป. 369/2569 (ต้นฉบับ: กรมสรรพากร)
- คำสั่งกรมสรรพากร ท.ป. 370/2569 (ต้นฉบับ: กรมสรรพากร)
