ธนาคารแห่งประเทศไทยออกหลักเกณฑ์กำหนดมาตรฐานค่าบริการทางการเงิน และปรับลดค่าธรรมเนียมหลายรายการ ครอบคลุม 4 กลุ่ม รวม 19 รายการ เป้าหมายคือให้ประชาชนทั่วไปและผู้ประกอบการ SMEs ใช้บริการพื้นฐานได้ด้วยค่าบริการที่เป็นธรรมขึ้น และลดความต่างของค่าธรรมเนียมระหว่างผู้ให้บริการ
ข่าวนี้กระทบคนที่ใช้บัญชีเงินฝาก บัตรเอทีเอ็ม บัตรเดบิต บัตรเครดิต การโอนเงิน ฝากเช็ค รับชำระค่าสินค้าและบริการ รวมถึงธุรกิจ SMEs ที่มีวงเงินสินเชื่อกับสถาบันการเงิน เพราะ ธปท. ระบุชัดว่าผู้ให้บริการต้องไม่เก็บค่าใช้จ่ายรายการอื่น ค่าบริการใหม่ หรือปรับดอกเบี้ยเพื่อทดแทนค่าธรรมเนียมที่ลดลงจากหลักเกณฑ์นี้
สาระสำคัญของมาตรฐานค่าธรรมเนียมใหม่
ธปท. ระบุว่า หลักเกณฑ์ใหม่กำหนดค่าบริการและการให้บริการให้เป็นมาตรฐานเดียวกันมากขึ้น หลังพบว่าค่าบริการบางรายการไม่สอดคล้องกับต้นทุนจริง บางรายการต้นทุนลดลงหรือแทบไม่มีต้นทุนแล้วจากเทคโนโลยี แต่ยังมีการเรียกเก็บอยู่ ขณะที่บางรายการแต่ละสถาบันการเงินเก็บต่างกันมาก
| กลุ่มค่าธรรมเนียม | ตัวอย่างรายการที่เกี่ยวข้อง | ใครควรเช็ก |
|---|---|---|
| บัญชีเงินฝาก | ขอ statement, หนังสือรับรองฐานะทางการเงิน, ค่ารักษาบัญชี dormant account | ผู้ใช้บัญชีเงินฝากทั่วไป |
| บัตรอิเล็กทรอนิกส์ | ค่าธรรมเนียมแรกเข้า/รายปีบัตร ATM พื้นฐานและบัตรเดบิตพื้นฐาน, ค่าเบิกเงินสดด้วยบัตรเครดิต | ผู้ถือบัตร ATM เดบิต และบัตรเครดิต |
| ธุรกรรมชำระเงิน | ค่าข้ามเขต ค่าคู่สาย ฝาก ถอน โอน บาทเนต ฝากเช็ค รับชำระค่าสินค้าและบริการ Bulk Payment | ประชาชน ร้านค้า และธุรกิจที่โอนเงินบ่อย |
| สินเชื่อ SMEs | front-end fee, ต่ออายุวงเงิน, ขยายระยะเวลาเบิกใช้วงเงิน, prepayment fee, cancellation fee | ผู้ประกอบการ SMEs ที่ใช้สินเชื่อธุรกิจ |
4 กลุ่มค่าธรรมเนียมที่ถูกปรับ
1) บัญชีเงินฝาก
กลุ่มแรกคือค่าบริการที่เกี่ยวกับบัญชีเงินฝาก เช่น ค่าขอรายการเดินบัญชีเงินฝาก ค่าขอหนังสือรับรองฐานะทางการเงิน และค่ารักษาบัญชีเงินฝากที่ไม่เคลื่อนไหวและมียอดคงเหลือน้อยกว่าที่กำหนด
2) บัตร ATM เดบิต และบัตรเครดิต
กลุ่มบัตรอิเล็กทรอนิกส์ครอบคลุมค่าธรรมเนียมแรกเข้าและรายปีสำหรับบัตรเอทีเอ็มพื้นฐานและบัตรเดบิตพื้นฐาน รวมถึงค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายในการเบิกถอนเงินสดด้วยบัตรเครดิต
3) ธุรกรรมโอนเงินและชำระเงิน
กลุ่มนี้แตะธุรกรรมที่ประชาชนและธุรกิจใช้บ่อย เช่น ฝาก ถอน โอนผ่านเครื่องอิเล็กทรอนิกส์และสาขา โอนเงินผ่านระบบบาทเนต ฝากเช็ค รับชำระค่าสินค้าและบริการ รวมถึง Bulk Payment แบบภายในวัน
4) สินเชื่อ SMEs
ฝั่งธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม หลักเกณฑ์ครอบคลุมค่าบริการใช้สินเชื่อ ค่าขยายระยะเวลาเบิกใช้วงเงิน ค่าต่ออายุวงเงินหมุนเวียน ค่าชำระสินเชื่อก่อนครบกำหนดสำหรับสินเชื่อที่มีกำหนดระยะเวลา และค่าบริการกรณียกเลิกวงเงิน
ห้ามเก็บค่าบริการใหม่เพื่อชดเชย
จุดที่ผู้ใช้บริการควรจำคือ ธปท. กำชับว่าผู้ให้บริการต้องไม่เรียกเก็บค่าใช้จ่ายรายการอื่น ไม่ตั้งค่าบริการรายการใหม่ และไม่ปรับอัตราดอกเบี้ยเพื่อทดแทนค่าบริการที่ลดลงเพราะหลักเกณฑ์นี้ ยกเว้นกรณีมีเหตุจำเป็น เช่น ต้นทุนเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ สิ้นสุดโปรโมชัน หรือความเสี่ยงของลูกค้าเปลี่ยนไป
หากผู้ให้บริการดำเนินการตามหลักเกณฑ์ไม่ทันภายในเวลาที่กำหนด ต้องคืนเงินส่วนต่างที่เรียกเก็บเกินแก่ลูกค้านับตั้งแต่วันที่หลักเกณฑ์มีผลใช้บังคับ และต้องจัดทำแผนดำเนินการให้แล้วเสร็จตามกรอบเวลา
เริ่มมีผลเมื่อไร
ธปท. ระบุว่าการปรับต่าง ๆ จะทยอยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาไปจนถึงช่วงเดือนตุลาคม 2569 เพื่อให้ผู้ให้บริการมีเวลาปรับระบบงาน
ประชาชนและ SMEs ควรทำอะไรต่อ
- เช็กประกาศค่าธรรมเนียมล่าสุดของธนาคารหรือผู้ให้บริการที่ใช้อยู่
- เก็บหลักฐานใบแจ้งค่าธรรมเนียมหรือ statement หากพบการเรียกเก็บที่ผิดปกติ
- ผู้ประกอบการ SMEs ควรตรวจสัญญาสินเชื่อ โดยเฉพาะ front-end fee, prepayment fee และค่าต่ออายุวงเงิน
- ถ้าถูกเรียกเก็บค่าบริการใหม่ที่ดูเหมือนมาทดแทนค่าธรรมเนียมเดิม ควรสอบถามผู้ให้บริการและตรวจเทียบกับประกาศ ธปท.
FAQ
มาตรฐานค่าธรรมเนียมใหม่นี้ครอบคลุมกี่รายการ?
ครอบคลุมค่าธรรมเนียม 4 ประเภท รวม 19 รายการ ตามข่าว ธปท. ฉบับที่ 22/2569
เกี่ยวกับผู้ใช้บัญชีเงินฝากทั่วไปหรือไม่?
เกี่ยวข้อง เพราะมีรายการอย่างค่าขอ statement ค่าขอหนังสือรับรองฐานะทางการเงิน และค่ารักษาบัญชีเงินฝากที่ไม่เคลื่อนไหว
ผู้ถือบัตรเครดิตต้องดูอะไร?
ควรดูค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายในการเบิกถอนเงินสดด้วยบัตรเครดิต ซึ่งอยู่ในกลุ่มบัตรอิเล็กทรอนิกส์ที่ ธปท. ระบุ
SMEs ได้ประโยชน์ตรงไหน?
รายการที่เกี่ยวกับสินเชื่อ SMEs เช่น front-end fee, ค่าต่ออายุวงเงิน, prepayment fee และ cancellation fee ถูกนำมาอยู่ในกรอบมาตรฐานมากขึ้น
ธนาคารเก็บค่าอื่นแทนได้หรือไม่?
ธปท. ระบุว่าผู้ให้บริการต้องไม่เรียกเก็บค่าใช้จ่ายรายการอื่น ค่าบริการรายการใหม่ หรือปรับดอกเบี้ยเพื่อทดแทนค่าธรรมเนียมที่ลดลงจากหลักเกณฑ์นี้ ยกเว้นมีเหตุจำเป็นตามที่ระบุ
